Hammamiz bilamiz: Lionel Messi - futbol tarixidagi eng buyuk siymolardan biri. Lekin bir savol koʻpchilikni qiziqtiradi. Nega u "Barselona"da charaqlab, Argentina terma jamoasida uzoq vaqt oʻzini topa olmadi? Javob oddiy tuyuladi, ammo raqamlar ortida butun bir strategiya yotadi. Keling, statistikaga murojaat qilamiz.
"Barselona" safida Messi 778 oʻyinda 672 gol urgan. Bu oʻrtacha har bir oʻyinda 0,86 gol degani. Argentina termasida esa vaziyat boshqacha kechdi: dastlabki 10 yil davomida uning samaradorligi sezilarli past boʻldi. 2006-2016 yillar oraligʻida u milliy jamoada 113 oʻyin oʻtkazib, 55 ta gol kiritdi. Oʻrtacha 0,49. Farq ikki baravarga yaqin.
Nega bunday? Chunki Messi hech qachon yakka oʻzi jamoani koʻtara oladigan futbolchi boʻlmagan. U tizim futbolchisi. "Barselona"da uning atrofida Xavi, Iniesta, Busquets kabi 3 ta oʻrta maydon ustasi harakatlanardi. Argentina termasida esa yillar davomida bu tizim yoʻq edi.
Mana bir misol. 2014-yilgi Jahon chempionatida Messi 4 ta gol urdi va turnirning eng yaxshi futbolchisi deb topildi. Lekin finalda Germaniyaga qarshi oʻyinda u 0 ta zarba yoʻlladi darvozaga. Statistika shuni koʻrsatadiki, oʻsha turnirda Messi toʻp bilan 1 057 metr masofa bosib oʻtgan. Bu uning "Barsa"dagi oʻrtacha koʻrsatkichidan 23% kam.
2018-yil Rossiyadagi Jahon chempionati Argentinaning 1/8 finalda Fransiyaga 3:4 hisobida yutqazishi bilan yakunlandi. Oʻsha oʻyinda Messi 2 ta assist berdi, ammo jamoa himoyada 4 ta gol oʻtkazib yubordi. Bu magʻlubiyat muhim saboq boʻldi.
Keyingi 4 yilda Argentina terma jamoasida 7 ta muhim oʻzgarish yuz berdi:
1. Lionel Scaloni bosh murabbiy etib tayinlandi (2018-yil avgust).
2. Emiliano Martinez darvozabon sifatida maydonga tushdi (2021-yildan doimiy).
3. Rodrigo De Paul va Leandro Paredes oʻrta maydonga qoʻshildi.
4. Messi atrofida 4 ta yosh futbolchi (Alvarez, Mac Allister, Fernandez, Molina) shakllantirildi.
5. Jamoa 4-3-3 sxemasidan 4-4-2 ga oʻtdi.
6. Messi endi faqat hujumning markazida emas, oʻng qanotda ham harakatlandi.
7. Toʻp egallash foizi 58% dan 47% ga tushirildi, yaʼni jamoa tezkor qarshi hujumga oʻtdi.
Natija? 2021-yil Amerika Kubogida Argentina 7 oʻyinda 5 ta gol oʻtkazib yubordi, xolos. Messi 4 ta gol va 5 ta assist bilan turnirning eng yaxshi futbolchisi boʻldi. 2022-yil Jahon chempionatida esa u 7 oʻyinda 7 ta gol va 3 ta assist yozdi. Bu uning termadagi eng yuqori koʻrsatkichi.
Bukmekerlar ham bu oʻzgarishni sezdi. 2018-yilgi Jahon chempionati oldidan Argentinaning chempion boʻlish koeffitsienti 9.00 edi. 2022-yil Qatarda bu raqam 6.50 ga tushdi. Yaʼni bukmekerlar jamoaning haqiqiy kuchini tan oldi.
Yana bir qiziq fakt. Messi gol urgan oʻyinlarda Argentinaning gʻalaba qozonish foizi 78%. U gol ura olmagan oʻyinlarda bu koʻrsatkich 61% ga tushadi. Farq 17 punkt. Bu shuni anglatadiki, Messi hali ham jamoa uchun hal qiluvchi omil, ammo endi u yolgʻiz emas.
Agar siz statistika tahliliga qiziqsangiz, mostbet platformasida jonli koeffitsientlarni kuzatishingiz mumkin: https://hhimtlmb.com/EvKU. U yerda har bir oʻyin oldidan jamoalarning zarba aniqligi, toʻp egallash foizi va xG (kutilgan gol) kabi 12 ta koʻrsatkich mavjud.
Argentina tajribasi 3 ta muhim saboq beradi. Birinchisi: yulduz futbolchi atrofida tizim qurilmasa, u yolgʻiz qoladi. Ikkinchisi: murabbiy almashtirilishi emas, balki oʻyin uslubining oʻzgarishi natija beradi. Uchinchisi: yosh futbolchilarga ishonish kerak. 2022-yilgi tarkibdagi 7 ta asosiy oʻyinchining oʻrtacha yoshi 24,3 edi.
Messi 2022-yilda 35 yoshda edi. U endi har bir oʻyinda 90 daqiqa toʻliq quvvat bilan yugura olmasdi. Lekin jamoa uni toʻgʻri joylashtirdi: u faqat raqib jarima maydoni atrofida harakat qildi. Natijada u turnirda 39 ta muvaffaqiyatli dribling qildi. Bu koʻrsatkich boʻyicha turnirda 1-oʻrin.
Agar siz yangi boshlovchi boʻlsangiz, bitta narsani yodda tuting. Koeffitsientlar faqat raqam emas. Ular jamoaning haqiqiy holatini aks ettiradi. Argentina misolida biz koʻrdikki, 4 yillik tizimli ish 9.00 koeffitsientni 6.50 ga tushirdi va oxir-oqibat chempionlik keltirdi.
Statistika yolgʻon gapirmaydi. Faqat uni toʻgʻri oʻqish kerak.